|
ANACARDIACEAE |
|||||
|
Genellikle kabukları
reçineli ağaçlar ya da çalılardır. Yapraklar alternat, basit, trifoliat ya
da pinnat, stipülsüzdür. Çiçekler
uçta ya da yaprak koltuklarında panikula
durumda, erdişi ya da tek eşeyli, çoğunlukla aktinomorf simetrilidir. Sepaller
3-5, serbest ya da kaidede birleşmiş ya da
nadiren hiç yoktur. Syamenler petallerin
2 katı kadar, nadiren daha çok ya da azdır ve iki halkada
dizilmişlerdir. Pistil 1, ovaryum
üst durumlu, genellikle 1 lokuluslu ve 3 karpelli, nadiren 5 lokulus ve karpelli, ovüller her lokulusta tek, anatrop, plasentasyon parietal ya da
bazal görünüşlüdür. Meyve drupadır. Çoğunlukla tropik,
subtropik ve ılıman bölgelerde
yayılış gösteren aile 77 cins ve 600 tür içerir. Ülkemizde 3
cins ve 9 türü bulunur. Tanen elde edilir. Meyveleri
gıda maddesi olarak kullanılır. |
|||||
|
Pistacia. İki evcikli, yaprak döken ya da herdem
yeşil ağaçlar ya da çalılardır. Yapraklar pinnat, nadiren trifoliat ya da
basittir. Kaliks 5 parçalıdır, petaller yoktur. Meyve tek tohumlu bir drupadır. Akdeniz bölgesi ve Asya’da
yayılış gösteren 20 türü vardır. Ülkemizde 6 türü
yayılış gösterir. |
|||||
|
Pistacia lentiscus – Sakız ağacı |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Magnoliopsida »
Rosidae »
Sapindales
» Anacardiaceae » Pistacia » Pistacia leutiscus |
|||||
|
Karaburun, 2008 – Çeşme, haziran 2010 |
|||||
|
Akdeniz bölgesinin doğal bitkisidir. Çok
yıllıktır. 0-200 metre yükseklikte
bulunur. Türkiye’de Batı ve Güney Anadolu’da ve Sakız
Adası’nda yetişir. Nisan-mayıs aylarında yeşilimsi
renkte çiçek açar. 1-3 metre yüksekliğinde,
sık dallı, herdem yeşil çalı formundadır.
Yaprakları parapinnattır. Gödesi dik ve
silindirik, kabukları esmer renklidir ve reçine kanalları içerir. Meyveleri
küçük, yuvarlak, kırmızımsı siyah renklidir. Ege ve
Akdeniz bölgelerinin kıyı kesimlerinde doğal
yayılış gösterir. Kültürü yapılan var. chia
çeşidinin gövdesi yarılarak sakız elde edilir. Bu çeşidin
İzmir-Çeşme yöresinde örnekleri vardır. Bitkinin dal ve gövdesinin yaralı yerlerinden akan reçinenin
pıhtılaşmasıyla “mastix”
adı verilen sakız elde edilir. Toplanan bu usare 2-4
haftada katılaşır. Başlarda donuk yeşil tenkte olan reçine, daha sonrasoluk
sarı renkli, kolay kırılan parça ve damlalar haline gelir.
Kendine has koku ve tadı vardır. Eter ve etanolde
çözünür. Sakız içinde uçucu yağlar, mastisik
asit, mastisin ve acı maddeler bulunur.
Eskiden balgam söktürücü olarak kullanılmıştır. Diş
etlerini kuvvetlendirmek ve ağız kokusunu gidermek için
kullanılır. Sanayide yapıştırıcı, cila
olarak ve parfümeride kullanılır. Sütlü tatlılara
katılır. Ekmek hamuruna çeşni katmak için de
kullanılır. Yunanistan’da “Mastika” adı verilen rakı da
sakızdan yapılmaktadır. Sakız
çiğnemenin, Heliocbacter pylori’ye
karşıetkili olduğu,
dolayısıyla peptik ülsere yararlı
olduğu bildirilmiştir. |
|||||
|
|
|
|
|||
|
2335 |
2339 |
2342 |
|
|
|
|
|
|||||
|
1536 |
1537c |
1539c |
1540 |
1541 |
|
|
Schinus molle
- Yalancı karabiber
ağacı, Amerikan karabiber ağacı |
|||||
|
Bornova, ekim 2010 10 metreye kadar boylanan, sarkık dallı, herdem yeşil bir ağaçtır. Yaprakları pinnat ve tüysüdür. Dallar aşağı
doğru sarkık duruşludur. İlkbaharda salkım şeklinde sarı çiçekler açar, yuvarlak kırmızı
meyveler sonbaharda olgunlaşır. Hızlı büyüyen bir
ağaç olduğundan park ve bahçelerde sık kullanılır.
Vatanı Orta ve Güney Amerika’dır. Kabuklarından Amerikan
sakızı elde edilir. Yaprakları elle
sıkıldığında karabiber gibi koku verdiğinden
halk arasında karabiber ağacı olarak bilinir. Asıl
karabiber Piper nigrum’dur.
Işığı sever. Üretimi tohum ile yapılır. Minimum
sıcaklık isteği 5 derecedir. |
|||||
|
9170c |
9171 |
9172c |
9173c |
9174c |
9175c |
|
|
|||||
|
9181 |
9182 |
9183c |
9184d |
9185 |
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
9187 |
9188c |
|
|