APOCYNACEAE - Zakkumgiller
Çoğunluğu süt içeren ağaç, çalı ve otları içeren bir çiçekli bitki ailesidir. Yapraklar karşılıklı ya da dairesel, nadiren alternat dizilişli, basit, genellikle stipulalıdır. Çiçekler tek, rasemus ya da kimozlarda, erdişi, ışınsal simetrilidir. Sepaller 5, birleşik, petaller 5, birleşiktir. Stamenler 5, pistil 1, ovaryum üst durumlu, karpeller 2, serbest ya da birleşik, ovüller 2-çok, anatrop ve kamplatrop, plasentasyon parietaldir. Meyve folikül, kapsula, bakka ya da drupamsıdır. Çok sayıda cinsi tropikal yağmur ormanlarında bulunan uzun ağaçlardır. Ilıman bölgelerde ailenin üyesi olan çok yıllık otlar da vardır. Bu bitkilerin çoğu süte benzer bir özsu içerirler ve pek çok türü yenildiğinde zehirlidir. Ailede 424 cins ve 1550 tür vardır. Ülkemizde 4 cins ve 7 türle temsil edilir. Ülkemizdeki apocynaceae üyeleri: - Amsonia orientalis - Nerium oleander - Traahomitum venetum ssp sarmatiense - Vinca herbacea - Vinca major ssp hirsuta - Vinca major ssp major - Vinca minor
Amsonia orientalis
NGBB, mayıs 2010
9000	9001	9002	9003	9005	9010
Catharanthus roseus - Rozet çiçeği, Vinka
İzmir, 2010 Kültür
9129	.
Nerium oleander - Zakkum, Ağan ağacı, Ağı çalısı, Ağı çiçeği, Ağı dalı, Ağu ağacı, Avu, Ayan, Eşek öldüren, Fattak, Kan ağacı, Zekkum
Çeşme, haziran 2010 – Kaş, mayıs 2011
Batı ve Güney Anadolu’da ve genellikle dere yataklarında görülen, sütlü, boylu çalılardır. Yapraklar karşılıklı ya da alternat dizilişli, lanseolattır. Çiçekler huni şeklinde kırmızı, pembe ya da beyazdır. Meyve 10-20 cm uzunluğunda bir folikül, tohumlar teoede uzun tüylüdür. Ölüme neden olacak kadar zehirli bir bitki olan zakkum, eski çağlarda da bu özelliğiyle bilinir ve bu amaçla kullanılırdı. Bitkinin yaprakları, oleandrin isimli glikozit, tanen, reçine, C vitamini ve glikoz içerir. Meyvelerinde ve tohumlarında da etkili maddeler bulunur. Yağmurlarla birlikte, önemli oranda zehirli maddesi doğaya karışmaktadır. Zakkumgiller (Apocynaceae) familyasından, herdem yeşil, çalı formunda bitkidir; 5 metreye kadar uzayabilir. Tüm Akdeniz Bölgesi, Ortadoğu, Hindistan ve Çin’de yayılım gösteren zakkum, hazirandan ekime kadar çiçekli halini korur. Huni şeklindeki çiçekleri, beyazdan sarıya, pembeden mora ve kırmızıya değişen çeşitlenme gösterir. Bitkinin gövdesi, dik ve silindiriktir. Yeşil renkli ve tüysüz olan genç sürgünler, yaşlandıkça esmer tonlara bürünür. Gövde üzerindeki dallar sıktır. İnce uzun, mızrak şeklindeki yaprakları, 10–15 cm uzunluğunda, 2-3 cm genişliğinde; derimsi görünümlü ve koyu yeşil renklidir. Çoğunlukla üçlü çevrel olarak dizilen yapraklar, karşılıklı ya da dörtlü düzende olabilir. Meyve, ince uzun kapsül şeklinde, 10–15 cm boyundadır. İçinde bol tohum bulunan meyveler, kuruduğunda kenarlardan çatlayarak açılır ve tüylü tohumları, rüzgârla uzaklara kadar taşınır. Zakkum, maki grubundan ve oldukça dayanıklı bir bitkidir. Gelişimi için alüvyonlu, kumsal, sulak topraklar uygundur; çok kireçli toprağı sevmez. Kuru dere yatakları ve taşlık yerler, doğal yetişme ortamıdır. Yazları sıcak, nemli, ılıman iklimi olan tropik ve subtropik bölgelerde kolay yetişir. Fazla ışığı seven bitki, kış aylarında don olmayan serin yerleri tercih eder. Ancak, serin ortamda çiçeklenme oranının azaldığı gözlenmiştir. Üretiminde, tohumdan yetiştirme, çelikten çoğaltma ve daldırma yöntemleri uygulanır. Tohumla üretim için, ağustos ve eylül ayları; çelikten çoğaltma için, mart ve ağustos ayları; daldırma yöntemi için de temmuz ve ağustos ayları uygundur. Başlıca zararlıları, bit ve karıncadır. Bu iki zararlı, ortak yaşam sürdüğünden, bitkinin sağlığı açısından her ikisini de kontrol altında tutmak önemlidir. Karıncalar, bitlerin tatlımsı dışkıları ile beslenir; bu nedenle, bitleri ve yumurtalarını bitkiye taşıyarak onları koruma altına alırlar. Eğer, bitkide karınca görülürse, bu bitin varlığının da kesin işaretidir. Ayrıca, bitlerin yapışkan salgıları üzerinde gelişen mantar, bitkide “fumajin” adıyla bilinen mantar hastalığına neden olur. Zararlılar ve sorunları ile mücadelede, bitki arapsabunlu su ile yıkanır; ya da tarım ilacı kullanılır. Tarım ilacı pahalı ve çevreye zarar vermeden kullanımı zordur. Arapsabunu kullanımında, saksı torbaya konur ve toprağı ıslanmayacak şekilde sarıldıktan sonra, bitkinin yaprakları arapsabunlu su ile yıkanır. Bu sırada, dalların zarar görmemesine dikkat edilmeli; temiz ve yumuşak sünger kullanılmalıdır. İşlem bitince, saksıdaki toprağın üstünde bit yumurtaları kalmış olabileceğinden, toprağın bu bölümü temizlenerek atılır. Bu işlemden sonra, arap sabunu ve zeytinyağından hazırlanmış karışım püskürtülür; ilave olarak bir miktar böcek ilacı serpiştirilir. Tüm bu işlemlerden sonra, karıncaları zakkumdan uzak tutmak için özen göstermek, bitkinin sağlıklı yetişmesi açısından önemlidir.
1564	1565	1566c	1567	1568	1569
1570c	1570d	1571	1572	1573
7107	7173	.
Plumeria Kültür
9447	9446	9444	9442
Vinca. Herdem yeşil ya da yaprak döken, sürünücü çok yıllık otsular ya da yarı çalılardır. Çiçekler yaprak koltukaltlarında tektir. Korolla huni şeklindedir. Akdeniz Bölgesi ve Avrupa’da yaşayan 5 türü vardır. Ülkemizde 3 türü bulunur. V.herbacea ülkemizde doğal olarak yetişir; V.major ve V.minor Avrupa ve Kafkaslar’da doğal olarak yetişmekle beraber ülkemizde yerleşmiş olup park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılmaktadır.
Vinca herbacea
Spil, mayıs 2010
7982	7983	7985	7986
7987	7988	8033
Vinca minor
EÜBB, mayıs 2010 – Özbek, nisan 2011 Kültür
3063	3064	3065	3066	4688c
Vinca sp
Spil, mayıs 2010
8003	8004	8005	8006	8008