CAMPANULACEAE - Çançiçeğigiller

Bir ya da çok yıllık otsular ya da çalılar. Yapraklar alternat ya da nadiren karşılıklıdır. Çiçekler yaprak koltuklarında tek ya da uçta küresel başçıklarda ya da spikamsı ya da panikulamsı durumlarda, erdişi, ışınsal simetrili. Sepaller 3-10, birleşik; petaller genellikle 5, birleşik. Stamenler petal sayısı kadar. Pistil 1, ovaryum alt durumlu, 2-5 karpelli ve lokuluslu, ovüller çok sayıda, anatrop, plasentasyon eksensel. Meyve genellikle porisit kapsula.

Çançiçeğigiller, dünyada 90 cins, 2500 tür, Türkiye’de 6 cins ve 147 türle temsil edilir.

Asyneuma.

Çok ya da iki yıllık otsular. Çiçekler spika ya da panikulamsı durumlarda. Korolla hemen hemen dibe kadar parçalanmış 5 parçalı. Anterler serbest. Ülkemizde 15 türü vardır.

Asyneuma limonifolium ssp pestalozzae

Dip yaprakları rozey durumundadır.

Bozdağ, haziran 2010

Endemik

0515

0517

0519

0521

0599

0600

 

 

0975

0976

0978

1076

 

 

 

 

1157

1158

1160

1165

 

 

Campanula.

Ailenin en büyük cinsidir. Bir, iki ya da çok yıllık otsular. Yapraklar alternat. Korolla mor, mavi, beyaz, nadiren sarı renkte. Ovaryum 3-4, nadiren 5 lokuluslu, kapsül genellikle porlarla açılır. Taç yaprakları, çan şeklinde birleşmiş, ovaryumu alt durumlu, taçyaprakla kaynaşmış olarak gelilşen meyveleri delikli kapsül tipindedir. İri çiçekli birçok türü süs bitkisi olarak kullanılır. Kuzey Yarıküre’de ve Akdeniz Bölgesi’nde yayılış gösteren 250 tür içerir. Türkiye’de 112 türü vardır, bunlardan 60’ı endemiktir. Endemizm oranı %53,6’dır.

Campanula betonicifolia

Bozdağ, haziran 2010

Endemik

0509

0511

0624

0624c

0625

0627

1091

1093

1094

1096

1097

1098

 

 

 

1219

1371

1372

 

 

 

Campanula ekimiana – Kızılcahamam çançiçeği – Kızılcahamam çıngırakotu

NGBB, mayıs 2010

Endemik

Çok yıllık, ot – temmuz – step kayalık yamaçlar – 950-1000 – O Anadolu – Türkiye

Ankara

Kızılcahamam - Işıkdağ arasındaki volkanik kaya çatlaklarında yetişir. Boyu 10-20 cm’dir. Taban yaprakları kalpsi-eliptik, 15-25 mm çapında ve uzun saplı; yaprak kenarları oyalı ya da testere dişlidir. Dalların ucunda 3-9 çiçekli salkımlar vardır. Çanak yaprakların dişleri, dar üçgen şeklinde ve 4-7 mm boyunda, loplar arasında bulunan tırnaklar 3-4 mm boyundadır. Silindirik huni şeklindeki taç yapraklar 18-22 mm boyundaıdr ve dış yüzeyleri tüylüdür. Taç yaprakların lopları, boylarının 1/3’ü kadardır. Boyuncuk çiçekten daha kısadır ve dışarı taşmaz. Kapsül, meyve olgunlaştığında tanabındaki üç kapakla açılır.

Vadilerin uçurumlu yamaçlarında, bazalt kaya çatlaklarında tetişen karakteristik bir kaya bitkisidir. Yetişme ortamında Minuartia juniperina, Galium incanum, Sedum pallidum, Sedum album, Umblicus erectus gibi türlere sıkça rastlanır.

Toplam iki kilometrekareden daha dar bir alanda, 250-300 bireyle temsil edilmektedir. Bitkinin doğal olarak yetiştiği alanlar, günümüzde koruma alanı niteliğinde değildir. Tohumları gen bankasına aktarılan tür, NGBB de yetiştirilerek koruma altına alınmıştır.

İlk kez 1983 yılında Prof. Dr. Adil Güner tarafından keşfedilmiş, 1985 yılında bilim dünyasına tanıtılarak Prof.Dr. Tuna Ekim şerefine adı verilmiştir.

Kaynak : Bag Bahçe Dergisi, 2010, temmuz-ağustos, sayı 30, sayfa 22.

8837

8838

8839

8840

8841

8841c

 

8842

8843

8843c

9371

9372

 

Campanula isophylla - Maviş

Mordoğan, eylül 2010

Kültür

 

 

3225

3226d

3227d

3229c

 

 

Campanula sp

NGBB, mayıs 2010

 

 

9020c

9021

9022

9024

 

 

Campanula lyrata – Lir Biçimli Çançiçeği

İzmir 2009 – Bozdağ 2010

Endemik

 

 

4755

4876

4872

4079

 

 

1649

1650

1651

1652

1653

1654

Campanula persicifolia – Büyük çançiçeği

İzmir, 2009

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0993

 

 

 

 

 

Campanula teucrioides

Bozdağ, haziran 2010

Endemik

1051

1054c

1056

1056c

1058

1059c

 

1060

1064

1073

1074

1075

 

1229

1230

1326

1328

1329

1330

1331

1332

1333

1334

1337

1338

 

1340

1341c

1342

1343

1345

 

Campanula trachelium - Isırganyapraklı çançiçeği

Kelebekler vadisi, 2009

 

 

 

 

4002

4003

4006

4008

4011

4503d

Campanula trachelium subsp athoa  - Isırganyapraklı çançiçeği

Kelebekler vadisi, 2009

 

 

 

 

 

 

 

 

3434

3451

 

 

 

 

Campanula sp

Bafa, nisan 2010

 

 

 

 

 

6446

6447

6442

6443

6444

6445

Campanula sp.

EÜBB, mayıs 2010

8300

8302

8303

8304

8305

8306

 

 

 

8307

8308

8309

 

 

 

Campanula sp.

İstanbul, mayıs 2010

 

 

 

9525

9525c

9527

 

 

 

Campanula sp

EÜBB, 2010

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3086

3088

 

 

 

 

Campanula sp.

İstanbul, mayıs 2010

 

 

9539

9541

9542

9544

 

 

Campanula sp.

Urla-Özbek, nisan 2011

 

4635c

4636c

4637

4639c

4640c

 

 

 

4641c

4642c

4643c

4644c

 

 

Campanula sp.

Urla-Özbek, nisan 2011

 

 

3346d

3347c

3348

3349c

 

 

Jasione.

Bir, iki ya da çok yıllık otsular. Çiçekler küresel başçıklarda ve korolla hemen dibe kadar parçalanmış 5 parçalı. Akdeniz Bölgesi’nde yayılış gösterir ve 15 tür içerir. Ülkemizde 4 türü bulunur.

Jasione supina ssp tmolea

Bozdağ, temmuz 2010

Endemik

 

1982

1983

1986

1988

1989

 

 

 

 

1947

1948c

1949

 

 

 

Legousia.

Küçük bir yıllık otsular. Korolla genellikle rotat ve 5 loplu. Kuzey Yarıküre’de yayılış gösterir, 10 tür içerir. Ülkemizde 4 türü bulunur.

Legousia pentagonia - Kadınaynası

İzmir, 2009 - Bozdağ, haziran 2010

 

3233

0534

0535

0610

0629

 

 

0773

0774

0775

0776

0777

 

 

0783

0784

0785

0786

0646

 

Legousia pentagonia - albino

Bozdağ, haziran 2010

 

 

 

0611

0613c

0614

 

 

 

Legousia speculum-veneris – Hakiki kadınaynası

İzmir, 2009

4499e

4497

6635c

6636

9803

9803c

4496

4495

4494

1967

3930

4500c

Legousia sp

Bafa, mart 2010

 

 

6419

6420

6421

6422

 

 

Legousia sp

Urla-Özbek, nisan 2011

 

 

4683

4684

4685

4687c

 

 

Legousia sp

Urla-Özbek, nisan 2011

 

 

 

3379

3380

3381

.