CAPRIFOLIACEAE - Hanımeligiller

Bazıları tırmanıcı çalılar ya da nadiren otsular. Yapraklar karşılıklı, genellikle basit ya da birleşik, stipul yok ya da çok küçük. Çiçekler kimoz durumda, erdişi, ışınsal ya da zigomorf simetrili. Sepaller 5, pateller 5, birleşik, rotat ya da salverform. Stamenler 5-4, petallere bağlı. Pistil 1, ovaryum alt durumlu, 1-5 lokuluslu, genellikle 3-5 karpelli, ovüller her lokulusta genellikle 1 adet, plasentasyon eksensel. Meyve bakka ya da drupa.

Çoğunluğu Kuzey Yarıküre’de yayılış gösteren 18 cins ve 275 tür içerir. Ülkemizde 3 cins ve 13 türü bulunur. Çoğu cinsleri süs bitkisi olarak, mürver ağacı meyveleri şarap yapısında kullanılır.

Lonicera – Hanımeli

Yaprak döken ya da herdem yeşil, dik duruşlu ya da tırmanıcı çalılar. Yapraklar basit ve tam. Çiçekler yaprak koltuklarında bir çift ya da uçta başçıklarda. Korolla 5 loplu ya da iki dudaklı. Çoğunluğu Kuzey Yarıküre’de yayılış gösteren 180 türü vardır. Ülkemizde 7 türü bulunur.

Lonicera caucasia

Batı Anadolu dışında ülkemizin her yerinde görülen 1-3 m boyunda çalı. Üst yaprakların kaideleri birbirine bağlı değil, yapraklar kısa saplı. Çiçekler yaprak koltuklarında 2 adet. Korolla pembe ve beyaz renkte.

Lonicera etrusca

Ülkemizde geniş yayılışı olmakla beraber daha çok Batı ve Güney Anadolu’daki maki içinde görülen 3-4 m tırmanıcılar. Üst yaprakların tabanları birbirine bağlı. Çiçekler uçta 4-10 adet bir arada, korolla sarımsı renkte.

Lonicera japonica

5 m’ye kadar boylanan tırmanıcı. Çiçekler beyaz, sonradan sarı renge dönüşür, genellikle dış taraf erguvanimsi renkte, güzel kokuludur. Anavatanı Çin ve Japonya olan bu tür bahçelerimizde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Lonicera sp

NGBB, mayıs 2010

 

 

 

9341

9343

9345

 

 

 

Sambucus – mürver ağacı

Öz kısımları geniş olan otsular ya da çalılar. Yapraklar karşılıklı, imparipinnat. Çiçekler çok çiçekli, birleşik umbellamsı ya da panikulamsı kimozlarda. Meyve drupa. Kuzey Yarıküre ve kısmen de Güney Amerika’da yayılış gösterir, 120 tür içerir. Ülkemizde 2 türü vardır.

Sambucus ebulus – bodur mürver

2 m’ye kadar boylanan pis kokulu çok yıllık otsu. Yaprakçıklar 3-6 adet. Çiçekler beyaz. Meyve küre şeklinde ve siyah renkte. Daha çok Kuzey Anadolu’da yaprak döken ormanlarda yayılış gösterir.

Sambucus nigra – mürver, kara mürver, patlangoz, mındar ağ, yalangoz, Avrupa mürver ağacı

4-10 m boyunda, pis kokulu çalı ya da ağaçlar. Yapraklar 2-3 adet. Çiçekler krem renginde. Meyve küre şeklinde siyahımsı mor renkte. Kuzey ve Batı Anadolu’da çalılıklarda ve orman kenarlarında yayılış gösterir.

Bozdağ, haziran 2010 – temmuz 2010

0291c

0294

0295

0296

0298

 

0299

0300

0422c

0423

1717c

1718c

Viburnum – Kartopu

Yaprak döken çalılar ya da küçük ağaçlar. Yapraklar karşılıklı, basit. Çiçekler çok çiçekli umbellamsı kimozlarda. Meyve drupa. Çoğunluğu Kuzey Yarıküre’de yayılış göstren 120 türü vardır. Ülkemizde 4 türü bulunur.

Viburnum opulus - Gilaburu

2-4 m boyunda çalı. Yapraklar palmat parçalı, 3-5 loplu. Dıştaki çiçekler verimsiz, içtekiler verimli. Meyve parlak kırmızı. Çoğunlukla Kuzeydoğu, nadiren İç ve Güneydoğu Anadolu’da yayılış gösterir. Park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Viburnum orientale

Kuzeydoğu anadolu’da orman ve çalılıklarda yayılış gösterir.

Viburnum tinus – Yabani defne, Herdemyeşil kartopu, Defnetapraklı kartopu

EÜBB, 2010

 

 

 

 

image267

image269

image271

image273

image275

image277

2764

2765

2767

2768

2769

2771

image279

image281

 

 

 

2773

2774c

2777

 

 

 

Viburnum  sp

NGBB, mayıs 2010

 

9446c

9448

9449

9450

9451

 

 

 

 

 

 

 

9452c

9453c

9454c

9456c

.