|
IRIDACEAE –
Süsengiller, İrisgiller |
|||||
|
Rizomlu,
soğanlı ya da soğansı gövdeli çok yıllık
otsular, nadiren çalılar. Yapraklar genellikle kaidede ve çok
sayıda, linear ya da ensiform şeklinde. Çiçek rasemus ya da
panikula durumunda ya da nadiren tek, erdişi, aktinomorf ya da zigomorf
simetrili, spata tarafından sarılmış. Periant petale
benzer ve 6 parçalı, parçalar genellikle kaidede birleşmiş ve
tüp şeklinde. Stamenler 3. pistil 1, ovaryum alt durumlu, 3 lokuluslu ve
karpelli, plasentasyon eksensel, 1 lokuluslu ise plasentasyon parietal,
ovüller az ya da çok sayıda, anatrop. Meyve lokulusit kapsula. Kozmopolit olan aile
70 cins ve 1800 tür içerir. Ülkemizde 6 cins ve 86 türü bulunur. Süs
bitkileri olarak yararlanılır. Parfüm sanayinde kullanılan
türleri vardır. |
|||||
|
Crocus. Soğansı
gövdeli çok yıllık otsular. Yapraklar çiçeklerle ya da çiçeklerden
sonra çıkar ve hepsi kaidede, üst yüzü düz kanallı. Çiçekler
kısa bir sap ucunda tek ya da çok sayıda. Periant aktinomorf simetrili,
6 parçalı ve parçalar kaidede birleşik. Çoğunluğu Akdeniz
Bölgesi’nda yayılış gösteren 80 türü vardır. Ülkemizde 32
kadar türü bulunur. |
|||||
|
Crocus
asumaniae –
Asuman çiğdemi - Asuman Baytop, Türk Botanikçi, 1973 - |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus asumaniae |
|||||
|
Anamur Endemik |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8634 |
|
|
|
|
|
|
Crocus
biflorus ssp crewei |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus biflorus |
|||||
|
EÜBB, şubat 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2432 |
2433 |
2435 |
2436 |
2437 |
2439 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2442 |
2443 |
2443c |
2446 |
2448 |
2480 |
|
Crocus
cancellatus subsp cancellatus - Dantelli çiğdem |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus cancellatus |
|||||
|
Foto,
İzmir Endemik |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4756 |
4757 |
|
|
|
|
|
Crocus
chrysanthus - Sarı
Çiğdem |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus chrysanthus |
|||||
|
Foto – Spil,
2008 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2278 |
2261 |
2263 |
2270 |
2774 |
2276 |
|
Crocus
fleischeri
– Taşlık çiğdemi |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus fleischeri |
|||||
|
EÜBB,
şubat 2010 Endemik |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2378 |
2378c |
2379 |
2380 |
2381 |
2381c |
|
|
|
|
|
|
|
|
2383 |
2384 |
2385 |
2386 |
2387 |
2388 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2389 |
2390 |
2618 |
2582 |
2583 |
2584 |
|
Crocus
sp. fleischeri ?? |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus sp |
|||||
|
EÜBB,
şubat 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2457 |
2458 |
2459 |
2460 |
2461 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2462 |
2463 |
2464 |
2465 |
2466 |
|
|
Crocus
pallasii |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus pallasii |
|||||
|
Foto –
EÜBB, 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2821 |
2822 |
2823 |
2824 |
2825 |
2826 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2827c |
2828 |
2829 |
2830 |
2831 |
2835 |
|
Crocus
sativus
– Safran Çiğdemi |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Crocus » Crocus sativus |
|||||
|
Foto,Bozdağ,
2008 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4704 |
4706 |
4703 |
4691 |
4666 |
4676 |
|
Gladiolus
anatolicus |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Gladiolus » Gladiolus anatolicus |
|||||
|
Foto –
EÜBB, nisan 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
7549 |
7552 |
7554 |
7557 |
7560 |
7561 |
|
Gladiolus italicus - Ekin çiçeği, Buğday
çiçeği, Arpa çiçeği – Italian Gladiolus |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Gladiolus » Gladiolus italicus |
|||||
|
Foto - Isparta |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3933 |
3933c |
4020 |
4021 |
4024 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4018 |
4017 |
4017c |
4019 |
4023 |
|
|
Gladiolus
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Gladiolus » Gladiolus sp |
|||||
|
Karaburun,
nisan 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6577c |
6579 |
6581c |
6583c |
6584 |
6585c |
|
|
|
|
|
|
|
|
6586c |
6587c |
6592 |
6594 |
6595c |
6596 |
|
|
|
|
|
|
|
|
6597 |
6598c |
|
|
|
|
|
Gladiolus sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Gladiolus » Gladiolus sp |
|||||
|
Foto –
EÜBB, mart 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
6334 |
6335 |
6336 |
6338 |
|
|
|
Gladiolus
sp |
|||||
|
NGBB, mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8666 |
8666c |
8667 |
8668 |
8669 |
8670 |
|
|
|
|
|
|
|
|
8671 |
8672 |
8673 |
|
|
|
|
Gladiolus
sp |
|||||
|
EÜBB, mayıs 2011 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4977 |
4978 |
4979c |
4980c |
|
|
|
Gladiolus
sp |
|||||
|
Urla-Özbek, nisan 2011 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4215c |
0878c |
0880c |
|
|
|
|
Gladiolus
sp |
|||||
|
Karaburun, nisan 2011 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3585c |
3588c |
3589 |
3629c |
3630c |
|
|
Gynandriris
sisyrinchium
– Köklü süsen |
|||||
|
İzmir,
Spil, Bafa |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3992 |
3991 |
4013 |
4246c |
|
|
|
Çeşme-Karaburun_Kemalpaşa
İzmir, mart 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4127c |
4128 |
4129c |
4130d |
4131c |
4132c |
|
|
|
|
|
|
|
|
4198 |
4200 |
5060c |
4957 |
4958 |
|
|
Hermodactylus
tuberosus - Hermes
parmağı |
|||||
|
Foto – EÜBB,
şubat 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2723 |
2724 |
2725 |
2726 |
2727 |
2728 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2729 |
2730 |
2733 |
2734 |
2735 |
2736 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2737 |
2740 |
2741 |
2742 |
2743 |
2744 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2746 |
2749 |
2750c |
2751 |
1679 |
1681c |
|
|
|
|
|
|
|
|
2790c |
2791 |
2793 |
2794 |
2795 |
2796 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2797 |
2798 |
2803 |
2805 |
2808 |
2809 |
|
İris
– Süsen Rizomlu ya da
soğanlı çok yıllık otsular. Yapraklar kaidede. Çiçekler
kimoz durumunda ya da nadiren ya da nadiren tek, aktinomorf simetrili.
Periant parçaları iki değişik yapıda.
Dıştakiler arkaya doğru kıvrılmış ve orta
damarı üzerinde tüyler bulunur, içtekiler dik duruşlu. Stamenler petale
benzer, 3 adet. Stilus basit, uç kısmında 3 parçaya
ayrılmış ve stigmalar petale benzer. Kuzey Yarıküre’de
yayılış gösterir, 250 türü vardır. Ülkemizde 38 türü
bulunur. |
|||||
|
İris
aucherii ? |
|||||
|
EÜBB,
nisan 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
7667 |
7668 |
7669 |
7672 |
7672c |
|
|
Iris
pseudacorus - Sarı
Süsen |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Iris » Iris pseudacorus |
|||||
|
Anamur
2007, NGBB 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3262 |
3244 |
3258 |
3239 |
3249 |
3253 |
|
NGBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8728 |
8729 |
8730c |
8731 |
8731c |
8732 |
|
|
|
|
|
|
|
|
8799 |
8800 |
8801 |
8802 |
.. |
|
|
EÜBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8378 |
8379 |
8380 |
|
|
|
|
Iris
sprengeri |
|||||
|
Iridaceae |
|||||
|
NGBB,
mayıs 2010 Endemik |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8875 |
8876 |
8877 |
8880 |
8881 |
8884 |
|
Iris
taochia |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida » Liliidae »
Liliales » Iridaceae » Iris » Iris taochia |
|||||
|
NGBB,
mayıs 2010 Endemik |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8618 |
8619 |
8620 |
8621 |
|
|
|
Iris
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » … » … |
|||||
|
EÜBB,
mart 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6294 |
6295 |
|
|
|
|
|
Iris
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » … » … |
|||||
|
EÜBB,
mart 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3492 |
3495c |
3497 |
3498c |
3500 |
. |
|
Iris
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » … » … |
|||||
|
EÜBB, 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2979 |
2980 |
2982 |
2983 |
2984 |
2984c |
|
Iris
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » … » … |
|||||
|
Çeşme,
İzmir, mart 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4474 |
4475 |
4479c |
4481 |
4483 |
4486 |
|
Iris
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » … » … |
|||||
|
Çeşme,
İzmir, mart 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4404 |
4405 |
4406 |
4407 |
4408 |
4409 |
|
|
|
|
|
|
|
|
4411 |
4413 |
4414 |
4417 |
4419 |
|
|
Iris
sp |
|||||
|
Iridaceae |
|||||
|
NGBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8681 |
8682 |
8683 |
|
|
|
|
Iris
sp |
|||||
|
Iridaceae |
|||||
|
NGBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8708 |
8709 |
8710 |
8712 |
|
|
|
Iris
sp. |
|||||
|
EÜBB,
nisan 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
7656 |
7657 |
7659 |
7660 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7661 |
7662 |
7665 |
7666 |
|
|
|
Iris
sp. |
|||||
|
EÜBB,
nisan 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
7673 |
7674 |
7675 |
|
|
|
|
Iris
sp. |
|||||
|
EÜBB,
nisan 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
7691 |
7693 |
7695 |
7696 |
7697 |
7699 |
|
Iris
sp |
|||||
|
Iridaceae |
|||||
|
NGBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8950 |
8951 |
8952 |
8953 |
8956 |
|
|
Romulea
bulbocodeum |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Romulea » Romulea bulbocodeum |
|||||
|
EÜBB,
şubat 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2373 |
2373c |
2374 |
2376 |
2377 |
2377c |
|
|
|
|
|
|
|
|
2574 |
2575 |
2576 |
2778 |
2779 |
2780 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2781 |
|
|
|
|
|
|
Romulea
tempskyana – Moryıldız,
Kum çiğdemi |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Romulea » Romulea tempskyana |
|||||
|
EÜBB, şubat 2010 – mart 2011 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2416 |
2421 |
2422 |
2423 |
2424 |
2425 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2425c |
2426 |
2427 |
2428 |
2429 |
2430 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2431 |
2578 |
2579 |
2581 |
2817 |
2818 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2819 |
2820 |
2608 |
2610 |
2611 |
2612 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2606 |
2607 |
2607c |
2613 |
2614 |
2616 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2617 |
1619 |
1620 |
1624c |
1625c |
1626c |
|
|
|
|
|
|
|
|
1629e |
1630e |
1644c |
1645 |
. |
|
|
Romulea
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Romulea » Romulea bulbocodeum |
|||||
|
EÜBB,
Urla, mart 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3888 |
3889 |
3890 |
3891 |
3894 |
|
|
Romulea
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Romulea » Romulea sp |
|||||
|
EÜBB,
Urla, mart 2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3905 |
3906 |
|
|
|
|
|
Romulea
sp |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Liliopsida
» Liliidae » Liliales » Iridaceae » Romulea » Romulea sp |
|||||
|
EÜBB, Urla, mart 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3907 |
3908 |
3909 |
3910 |
3911 |
|
|
Sparaxis
tricolor |
|||||
|
Kültür |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2750 |
|
|
|
|
|
|
Iris
sp |
|||||
|
Iridaceae |
|||||
|
EÜBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8337 |
8339 |
8346 |
8347 |
8348 |
|
|
Iris
sp |
|||||
|
Iridaceae |
|||||
|
EÜBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
8359 |
8361 |
8362 |
8364 |
8365 |
8366 |
|
|
|
|
|
|
|
|
8367 |
8368 |
8368c |
8373 |
8374 |
8376 |
|
Iris
sp |
|||||
|
EÜBB, nisan 2011 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
3039c |
3039d |
3040c |
|
|
|
|
Iris
sp |
|||||
|
EÜBB, mayıs 2011 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
4953 |
4954 |
4956 |
4957c |
|
|
|
Iris
sp |
|||||
|
NGBB,
mayıs 2010 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
9327 |
. |
|
|
|
|
|
Iris
sp |
|||||
|
Bozdağ,
mayıs 2011 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
5501c |
|
|
|
|
|
