|
OLEACEAE -
Zeytingiller |
|||||
|
Herdem yeşil ya da
yaprak döken ağaçlar, çalılar ya da nadiren
tırmanıcılardır. Yapraklar alternat
ya da karşılıklı, basit ya da birleşik, stipüllüdür. Çiçekler yaprak koltuklarında ya da
uçta rasemus, panikula durumunda,
erdişi, ışınsal simetrilidir. Sepaller
4, nadiren 4-5 birleşik, bazen yok, petaller 4, nadiren 6-12, birleşiktir. Stamenler 2. pistil 1, ovaryum üst durumlu,
2 lokuluslu ve karpelli, ovüller her lokulusta
genellikle 2, anatrop, plasentasyon
eksenseldir. Meyve bakka, drupa,
kapsula ya da samaradır. Tropik ve
ılıman bölgelerde yayılış gösteren 25 cins ve 600
tür içerir. Ülkemizde 7 cins ve 10 türü bulunur. Meyveleri yenir.
Yağı çıkarılarak kullanılır. kerestesinden
yararlanılır. Süs bitkisi olarak yetiştirilir. |
|||||
|
Fontanesia philliraeoides
- Çılbırtı 3 mye
kadar boylanan, yaprak dökücü çalıdır. Yapraklar basittir. Çiçekler
kremsi beyaz, güzel kokulu, meyve samaradır.
Güney Anadoluda yayılış gösterir. |
|||||
|
Fraxinus - Dişbudak İmparipinnat ya da trifoliat yapraklı, yaprak döken
ağaçlardır. Yapraklar karşılıklı ya da dairesel
dizilişlidir. Korolla yok ya da petaller derin parçalı ve 4 adettir. Meyve samaradır. Kuzey Yarıkürede
yayılış gösterir, 40 türü vardır. Ülkemizde 4 türü
bulunur. |
|||||
|
Fraxinus ornus -
Dişbudak 20 mye kadar boylanan ağaçlardır. Çiçekler uçta panikulalarda, korolla
vardır. Kuzeybatı, Batı ve Güney Anadoluda yaprak döken
çalılıklarda ya da ormanlarda yayılış gösterir. |
|||||
|
Fraxinus excelsior 40 mye kadar boylanan ağaçlardır. Çiçekler yaprak
koltuklarında panikulalarda ve yapraklardan
önce açar. Korolla yoktur. Tomurcuklar
siyahtır. Kuzey Anadoluda gürgen, köknar ve kayın
ormanlarında yayılış gösterir. |
|||||
|
Jasminum grandiflorum
İtalyan yasemini, İspanyol yasemini Ülkemizde park ve
bahçelerde yetiştirilen bir türdür. Alanya civarında kültürü
yapılır. Çiçeklerinden elde edilen eterik
yağ parfümeri sanayinde kullanılır. |
|||||
|
Jasminum fruticans
Yabani Yasemin - Wild Jasmine, Bush Jasmine |
|||||
|
2 mye
kadar boylanabilen, herdem yeşil ya da
yarı yaprak döken çalıdır. Yapraklar trifoliattır.
Korolla sarı renklidir. Meyve küre
şeklinde, parlak siyah ya da koyu mavi mordur. Ülkemizin her bölgesindeyayılış gösterir. |
|||||
|
Bozdağ, mayıs 2011 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
1499 |
1503 |
1504 |
1497 |
1520 |
|
|
5106 |
5107 |
5109c |
0579 |
0580d |
5128 |
|
5121 |
5122 |
5123 |
5124 |
5126 |
5127 |
|
Jasminum officinale
Yasemin Tırmanıcı
çalılardır. Yapraklar karşılıklı dizilmiş,
imparipinnattır. Çiçekleri beyaz renkli ve
güzel kokuludur. Anavatanı Himalaya olup
ülkemizde park ve bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir. |
|||||
|
İzmir, 2010 Kültür |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
3123c |
3124 |
|
|
|
|
|
Jasminum nudiflorum
Kış
yasemini, Sarı çiçekli yasemin |
|||||
|
İzmir |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3754 |
|
|
|
|
|
|
Jasminum sambac
Arap yasemini Ülkemizde park ve
bahçelerde yetiştirilen basit yapraklı ve beyaz çiçekli
sarılıcı bir bitkidir. |
|||||
|
Ligustrım vulgare
- Kurtbağrı Kuzey Anadoluda
yayılış gösteren, yaprakları tam ve
karşılıklı dizilmiş bir çalıdır. Çiçekler
uçta panikulalardadır. Korolla
4 loplu ve beyaz renktedir. Meyve yuvarlak ve bir bakkadır.
Park ve bahçelerde çit bitkisi olarak yetiştirilir. |
|||||
|
Olea europaea
Zeytin Daha çok Akdeniz
ikliminin hüküm sürdüğü yerlerde yayılış gösteren 10-15 m boyunda ağaçlardır. Yapraklar eliptik,
yoğun lepidot pullarla örtülüdür. Çiçekler
yaprak koltuklarında panikula ya da kümeler
halinde, korolla tüpü loplarında
kısadır. Meyve ovattan oblonga kadar değişen bir drupadır.
Ülkemizde iki varyetesi bulunur: var. europae ve var. sylvestris. Her ikisi de
Kuzey, batı ve Güney Anadoluda yayılış gösterir. |
|||||
|
Olea europaea
var europaea Zeytin |
|||||
|
İzmir, 2009 Kültür |
|
|
|
|
|
|
1408 |
3861 |
4518c |
4522 |
3130c |
3131c |
|
Osmanthus decorus
- Kasaplıgil Kuzeydoğu
Anadoluda yayılış gösteren herdem
yeşil çalılardır. Yapraklar basit, derimsi yapıda ve
parlak çiçekler uçta kümelerde, korolla
beyazımsı-krem renkte, tüpü loplarından daha
kısadır. Meyve irice bir drupadır. |
|||||
|
Phillyrea latifolia Kuzey, batı ve
Güney Anadoluda yayılış gösteren herdem
yeşil çalılar ve küçük ağaçlardır. Yapraklar basit, dentat ya da serrattır.
Çiçekler uçta kümelerde, korolla yeşilimsi
beyaz renkte, tüpü loplarından kısadır. Meyve küçük bir drupadır. |
|||||
|
Phillyrea latifolia
subsp latifolia Ak çalı, Akça
kesme |
|||||
|
İzmir, 2009 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
1451 |
1453 |
|
|
|
|
|
Syringa vulgaris - Leylak |
|||||
|
Karaburun, nisan
2010 Kültür |
|||||
|
7 mye kadar
boylanan çalı ya da küçük ağaçlardor.
Yaprakları parlak yeşildir. Çiçekler mor, mavi ve beyaz renkte,
hoş kokuludur. Parfümeride önemli yeri vardır. Süs bitkisi olarak
yetiştirilir. Kuvvetli kokusu ve güzel renkleriyle
huzur verici çiçeklere sahiptir. Yapraklarını döker. 5-6 metreye kadar uzayabilen ağaç ya da dik çalı
formundadır. 30 kadar tür ve yüzlerce çeşidi vardır. Leylak (Syringa vulgaris) ve İral leylağı (Syringa
persica) önemli türlerindendir. Genç sürgünleri düzgün, önce kısa
tüylü, sonra çıplak görünümlüdür. Yaprakları
karşılıklı çapraz dizilimlidir, gövde üzerindeki her bir
düğüm (nod) üzerinde
karşılıklı (opposite) iki
yaprak yer alır. Bir düğümdeki iki yaprak, bir alt ya da üst
düğümdeki iki yaprağa 90 derecelik açı yapar. Ana gövdenin büyümesi
sınırlı olmayan bitki, uç tomurcuğun faaliyeti ile
sürekli uzama ve yan dallar verme yeteneğindedir. Gövdeler monopodiyal dallanma gösterir (gövdenin en alt
dalları, üsttekiler oranla daha yaşlı ve uzundur). Leylak yaprakları, yumurta
şeklinde yuvarlakça ve sivri uçludur. Üst yüzleri koyu, alt yüzleri
biraz mat, düz kenarlı, bazı türlerde parçalı ve tüysüzdür.
Yaprakların alt yüzeyinde 330 gözenek vardır, üst yüzey gözeneksizdir.
Çok hücreli sap ve baş kısmından oluşan salgı
tüyleri vardır. Çiçek taşıyan dallarda da
gövde dallanmasında olduğu gibi monopodiyal
dallanma görülür. Çiçek durumu, yan eksenleri tekrarlayarak dallanma gösteren
birleşik salkımdır. Çiçek salkımları,
nisan-mayıs aylarında, sürgünlerinin ucunda yalınkat ya da
katmerli olarak açar. Hüç kokulu, küçük çiçekleri,
bitkiye de adını verenleylak rebgi dir. Bazı ender
örneklerde, beyaz, pembe ya da kırmızının çeşitli
tonları görülebilir. Meyvesi, kapsül biçimli, tohumları iki
kanatlıdır. Ilıman iklim bölgelerinde
yetişen leylaklar, bol güneş alan yerleri sever; ancak, çok
sıcak yörelerde yarı gölge yerlere dikilmelidir. Organik madde
bakımından zengin, nemli, alkali ya da nötr
toprakları yeğler. Asitli toprakta yetiştirilmek istenirse,
toprağı ıslah etmek için biraz sönmüş kireç eklenmelidir. Bahçeye dikildikten sonra, ilk yıl çiçek tomurcukları koparılırsa yerine uyum sağlaması daha kolay olur. Solan çiçekler hemen alınmalı, kırılan, kuruyan ve istenmeyen dallar budanmalıdır. |
|||||
|
|
|
|
|
||
|
7191 |
7194 |
|
|
|
|
|
4590 |
|||||
|
Oleaceae |
|||||
|
Karaburun, mart
2010 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
4590 |
4592 |
. |
|
|
|