|
PLANTAGINACEAE - Sinirliotugiller |
|||||
|
Otsular ya da nadiren
dallanmış yarı çalılardır. Yapraklar genellikle
dipte, almaşlı ya da nadiren karşılıklı,
basittir. Çiçekler skapos, başçık ya da spikalarda, genellikle erdişi,
ışınsal simetrilidir. Sepaller 4,
birleşik, zarımsı yapıdadır. Petaller 4 (3)
birleşik, derimsi yapıdadır. Satemnler
4 (nadiren 1-2), petallere
bağlıdır. Pistil 1, ovaryum üst durumlu, 1-4
(nadiren 2) lokuluslu, 2 karpelli,
ovüller her lokulusta
1-çok sayıda, yarı anatrop, plasentasyon genellikle eksensel ya da bazaldir. Meyve kapaklı
kapsula ya da nukstur. Ilıman bölgelerde
ve tropiklerdeki yüksek dağlarda yayılışı olan aile
3 cins ve 250 tür içerir. Ülkemizde 1 cinsi bulunur. |
|||||
|
Plantago. Tek ya da çok
yıllık otsular ya da yastıkçık oluşturan
çalılardır. Korolla huni şeklinde ya
da rotattır. Kozmopolit bir cins olup 300 tür
içerir. Ülkemizde 21 türü bulunur. |
|||||
|
Plantago major –
Büyük sinirliotu 50-70 cm boyunda çok
yıllık otsu bir bitkidir. Ülkemizin hemen her yöresinde görülür. Yapraklar
dipte rozey şeklinde, büyük ve eliptik-ovattan yuvarlak-ovata kadar
şekillerdedir. |
|||||
|
Plantago maritima Yaprakları ince
uzun ve etli olan, dipte rozet oluşturan, 15-40
cm boyunda çok yıllık otsu bir bitkidir. Ülkemizde yaygındır. |
|||||
|
Plantago lanceolata
- Dar yapraklı sinirliot,
Kırkdamarotu, Ateş yaprağı,
Bağa yaprağı, Sinirli yaprak |
|||||
|
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Magnoliopsida »
Asteridae
» Plantaginales
» Plantaginaceae » Plantago » Plantago lanceolata |
|||||
|
Genellikle çok sayıda rozeti bulunan çok yıllık otsu
bir bitkidir. Yapraklar lanseolat-ovattan, lanseolata kadar
değişir, bazen tüylüdür. Ülkemizde yaygındır. Karakteristik : zayıf kokulu, zamksı, az çok
kinin acılığında ve tuzlu bir tada sahiptir. Yol kenarları ve kurak arazilerde 2000 metre rakıma kadar
yetişir. 40 cm kadar boylanabilir. Çok yıllıktır. Mızraksı
yaprakları belirgin 3-5 damarlı, bütün
kenarlı ve kenarı kısa dişlidir. Yaprakları tüylü ve
çıplaktır. Yaprak rozet durumu ortasından dik ve
yapraksız gövde çıkar. Bunun ucunda ocal,
küçük ve silindirik yapıda “spika” çiçek
durumu gelişir. Çiçek kaliksi 4 sepalli, korolla
zarımsı ve 4 loblu, 4 stamenlidir.
Çiçeği beyazımsı ya da soluk sarı renklidir.
Nisan-kasım arasında açar. Meyve kapaklı kapsula
(piksidyum) tiptedir. Çok lifli bir kökü
vardır. Kullanılan kısımları :
yaprakları, topraküstü
kısımları Etlin maddeleri : musilaj,
iridoit glikozitler, feniletanoit
glikozitleri, flavanoitler, tanenler, fenolikkarboksilik asitler, kumarinler,
saponinler, uçucuyağ. Etki ve kullanılışı : Eski
Yunan ve Roma’dan beri kullanılır (Romalı hekim Plinius MS 23-79). Topraküstü
kısımları içeriğindeki musilaj
ve tanenlerin etkileri nedeniyle dahilen solunum
yolları, ağız enflamasyonlarında
kullanılır. Haricen de derinin iltihaplı durumlarında
yararlanılır. Çay olarak maserasyon şeklinde
hazırlanır. 1.4 gr drog üzerine 150 ml soğuk su eklenir. 1-2 saat, arasıda
karıştırılarak bekletilir ve süzülür. Günde 3-4 kez içilir. |
|||||
|
İzmir, Aydın, Karaburun |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
3936 |
3993 |
3994c |
3996 |
|
|
|
|
||||
|
|
3997c |
3998c |
3999c |
7516 |
|
|
Plantago scabra -
Karnıyarıkotu 10-40 cm boyunda,
dallanmış tek yıllık otsu bir bitkidir. Ülkemizde
yaygındır. |
|||||