PLUMBAGINACEAE - Dişotugiller
Tek ya da çok yıllık, otsu, çalımsı ya da tırmanıcılardır. Yapraklar alternat ya da kaidede rozet dizilişlidir. Çiçek durumu spika, panikula ve başçıksıdır. Çiçekler erdişi, ışınsal simetrilidir. Sepaller 5, birleşik, genellikle zarımsı ve kalıcıdır. Petaller 5, kaidede birleşiktir. Stamenler 5 ve korolla loplarının karşısındadır. Ginekeum 1 pistilli, ovaryum üst durumlu, tek lokuluslu, 5 karpelli, ovül 1, anatrop, plasentasyon bazaldir. Meyve kaliks tarafından sarılmış nuk ya da kapsuladır. Genellikle Akdeniz yöresinde yayılış gösterirler. 10 cins ve 56 tür içerir. Ülkemizde 6 cins ve 52 türü bulunur.
Acantholimon – Kardikeni. Çok yıllık gevşek ya da yastıkçık oluşturan yarıçalımsılardır. Yapraklar sert, linear-üç köşeli, batıcıdır. Kaliks genellikle infindubular şeffaf ve zarımsı yapıda, Petaller kaidede birleşiktir. Daha çok Doğu Akdeniz’de yayılış gösterir, 1000 kadar türü vardır. Genellikle dağların yüksek kısımlarında bulunan bitkilerdir. Ülkemizde 25 türü bulunur.
Acantholimon acerosum var acerosum – Keven, Çoban yastığı, Kar dikeni, Kirpi dikeni, Pişik geveni
Bozdağ, haziran 2010 Çok yıllık – çalı – haziran-ağustos – volaknik yamaç kayalıkları, kalkerli ve kumlu topraklar, bozkır – 1200-2000 m – Anadolu – B Suriye, K Irak, Ermenistan, KB İran Bolu, Kars, Adıyaman, Ağrı, Ankara, Burdur, Çorum, Denizli, Erzincan, Eskişehir, Giresun, Konya, Manisa, Niğde, Sivas, Yozgat
0630	0631	0632	0639	1826	1827
Acantholimon acerosum – Keven, Çoban yastığı, Kar dikeni Acantholimon acerosum (WILLD,) BOISS var. brachystachyum – endemik – ya da Acantholimon acerosum (WILLD.) BOISS. var. acerosum (WILLD.) BOISS.
Bozdağ, haziran 2010
1138	1138c	1139c	1140
Acantholimon libanoticum – Keven, Çoban yastığı, Kar dikeni
Plantae » Tracheobionta » Magnoliophyta » Magnoliopsida » Carophyllidae » Plumbaginales » Plumbaginaceae » Acantholimon » A. libanoticum
Anamur Çok yıllık – çalı – haziran-ağustos – dağ yamaçlar – 1700-2300 m – G Anadolu (Amanoslar) – Lübnan, Anti-Lübnan Adana, Kahramanmaraş
1762	1759	1618	1617	1615	1614
Acantholimon sp – Keven, Çoban yastığı, Kar dikeni
Pulmbaginaceae
Spil, mayıs 2010
7994	7995
Armeria. Çok yıllık, dallı otsulardır. Yapraklar bazaldir. Çiçekler yapraksız bir pedulnkul ucunda başak durumundadır. Petaller dip kısımlarında birleşik, pembe renklidir. Kuzey yarıkürede yayılış gösterir ve 50 kadar tür içerir. Ülkemizde 4 türü bulunur.
Armeria maritima – Çim karanfili
NGBB, mayıs 2010 Çok yıllık – ot – mayıs – deniz kumulu, ekilmiş alan – 0 m – Tr dağılımı : İstanbul – Genel dağılımı : Avrupa, Akdeniz Bölgesi
8784	8785	8786	8788	8790	8791
Limonium – Kuduzotu Çok ya da nadiren tek yıllık otsular ya da yarıçalımsılardır. Yapraklar genellikle dipte rozet durumundadır. Çiçekler spikalarda yoğun gruplar halindedir. Kozmopolit ya da çoğunlukla halofit olup, 200 kadar tür içerir. Ülkemizde 19 türü bulunur.
Limonium globuliferum
NGBB, mayıs 2010 Çok yıllık – ot – haziran-eylül – karadaki tuzlu yerler – 900-1100 m – O.Anadolu – Suriye Çölü Ankara, Denizli, Eskişehir, Konya, Niğde
8929	8930	8931	8932	8934	8936
Limonium sinuatum – Herdemtaze, Denizotu, Limonotu
Karaburun, nisan 2010 - NGBB, mayıs 2010 Çok yıllık – ot – mayıs-temmuz – kıyı uçurumları, sahiller, kumlu kıyılar, otlaklar – 0-100 m – B ve G Anadolu – Akdeniz Bölgesi, Gürcistan İstanbul, Antalya, İçel, İzmir, Muğla
7002	7003	7004	7005	7007	7011
6631	6632	8737	8738	8739	8741
Plumbago capensis - Mavi Yasemin
Mordoğan, mayıs 2010 Kültür
0024c	0025	0026	3133c	3134	3135
Plumbago europaea – Dişotu, Döven otu, Kuduz otu, Seçiler otu, Sıtma otu, Sergil
Ildırı-İzmir, haziran 2010 Çok yıllık – ot – temmuz-eylül – kuru çakıllı yamaçlar, kireçtaşı ve volkanik yamaç tarlaları, çorak yerler – 10-1900 m- Türkiye – Akdeniz, O Avrupa, Ermenistan ve Azerbaycan, K ve KB İran İstanbul, Mardin, Bitlis, Ağrı, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Erzurum, Gümüşhane, Hatay, İçel, Muğla, Muş, Samsun Doğal boyalar içinde önemli yere sahip bir boya bitkisidir. Boyacılıkta genellikle tamamı (kök, gövde, yaprak, çiçek) kullanılır. Deniz seviyesinden 1900 m yüksekliklere kadar, kurak tepelerde, ta ş l ı k yamaçlarda ve nadasa b ı rakı lan alanlarda yeti şen bu bitkinin orta Avrupa'dan İran'a kadar geni ş bir yay ı lma alan ı vard ı r. Ülkemizde bütün bölgelerde az veya çok yeti şmekte, kıyı bölgelerimizde ise daha çok rastlanmaktadır. Çok yıllık bir bitkidir. Gövdesi dik ve dallıdır. 0.5-1 m'ye kadar boylanabilir. Yaprakları saplı ve genişçedir. Çiçekleri morumsu kırmızı renklidir. Bitkinin tamamı boyacılıkta kullanılmaktadır. Özellikle yaprak ve köklerinde boyar madde olarak plumbagin ve gallüs asidi bulunur. Sergil bitkisinden kuru kayısı, açık kızıl kahve, açık sütlü kahve, devetüyü, kimyon, açık kimyon, sütlü kahve, açık kuru meşe yaprağı, meşe palamutu, açık salamura zeytin, salamura zeytin, kızıl kahve, toz kına, kuru meşe yaprağı, kuru ceviz kabuğu, hardal, açık hardal, yeşil-kahve, koyu toz kına, koyu deve tüyü, açık kirli sarı, kirli sarı, koyu sarı, koyu ayva sarısı gibi farklı renkler elde edilmiştir.
1518	1520c	1546c	1547
1574	1575	1576	.

Kaynaklar :

- TUBIVES

- Etikan S, Arlı M. Sergil (Plumbago europaeae) bitkisinden elde edilen renkler ve bu renklerin yün halı iplikleri üzerindeki ışık ve sürtünme haslıkları. Tarım Bilimleri Derg, 2001, 7(4) : 96-101.