RUBIACEAE

RUBIACEAE - Kökboyasıgiller
Bir ya da çok yıllık ağaçlar ya da çalılar, nadiren otsular. Yapraklar karşılıklı, basit, tam ya da nadiren dişli, stipulalı, stipüller yapraklarla aynı halde dizilmiş olduğu için ve yaprağa benzadiğinden çok yapraklı bir vertisillat görünümündedir. Çiçekler dikazyum ya da başaklarda, erdişi, çok nadir olarak tek eşeyli, genellikle ışınsal, nadiren zigomorf simetrili ya da 2 dudaklı. Sepaller 4-5, birleşik, petaller4-5 (8-10), birleşik, genellikle salverform, rotat ya da hıni şeklinde. Stamenler petallere bağlı ve korolla lobu sayısı kadar. Pistil 1, ovaryum alt durumlu, genellikle 2 lokuluslu, 2-çok karpelli, ovüller her lokulusta 1-çok sayıda, plasentasyon eksensel ya da bazal. Meyve lokulusit ya da septisiz kapsula, nadiren bakka. Kozmopolit olan aile 500 cins ve 6000 tür içerir. Ülkemizde 10 cins, 170 türü bulunur. İlaç ve boya sanayinde kullanılırlar. Bazı türleri süs bitkileri olarak kullanılır.
*Asperula – Yapışkanotu* Alçak çalılar ya da bir ya da çok yıllık otsular. Yapraklar bir halkada 4-6 adet. Çiçekler gevşek, başçıklarda ya da panikulalarda, korolla 4-5 loplu, tüpü loplarından uzun. Akdeniz Bölgesi’nden Avustralya’ya kadar yayılış gösterir, 100 tür içerir. Ülkemizde 42 tütü bulunur.
*Asperula lilaciflora ssp phyrigia*
*Bozdağ, haziran 2010* *Endemik*

1456	1457	1458	1459	1460
*Asperula sp*
*Bozdağ, temmuz 2010*

1667	1668	1669c
*Coffea - Kahve ağacı* Çoğunluğu Tropikal Afrika’da yayılış gösteren, kültürü de yapılan küçük ağaçlar. Yapraklar ovat-lanseolat çiçekler beyaz ve yaprak koltuklarında kümeler halinde. Meyve 1-2 tohumlu kırmızı bir drupa. Tohumlarından kahve elde edilir. 60 türü vardır. Kültürü yapılan başlıca türleri C.arabica, C.liberica, C.canephora, C.robusta.
*Cichona – Kınakına ağacı* Tropiklerde yayılış gösteren ve kültürü de yapılan 15-20 m boyunda ağaçlar. Yapraklar karşılıklı ve ovattan lanseolata kadar değişir. Çiçekler sarı, pembe ya da kırmızı. Meyve kapsula. Kök ve gövde kabukları, sıtma tedavisinde kullanılan kinin alkaloidleri içerir.
*Cruciata* Bir ya da çok yıllık otsular. Yapraklar bir halkada 4 adet. Çiçekler yaprak koltuklarında dairesel kimozlarda, ortadakiler verimsiz, yandakiler verimli. Korolla sarı. Ülkemizde 5 türü bulunur. C.taurica hemen her bölgede görülem yastıkçık görünümünde bir türdür.
*Cruciata laevipes*
*Bozdağ, haziran 2010 – temmuz 2010*

0969	0970	0970c	0971

1857	1858	1859
*Cruciata taurica*
*NGBB, mayıs 2010*

9420	9420c	9421	9422
*Galium – Yoğurtotu* Alçak çalılar, çok ya da bir yıllık otsular. Yapraklar diresel dizilişli. Çiçekler saplı, sapları ovaryumdan uzun, panikulalarda, braktesiz. Korolla 4 loplu, tüpü loplarından uzun ya da kısa. Kozmopolit bir cins olup, 400 tür içerir. Ülkemizde 102 türü bulunur.
*Galium album*
*Bozdağ, haziran 2010*

0451	0454	0834	0835

0837c	0839	1095
*Galium aparine* – Yağışkanotu, Dilkanatan
*İzmir, 2010 – nisan 2011*

2290	0602	0613	5390	5393	5394

5158	5159	5160	5161	3290	3291

3281c	3284	3286c	3289	3295	3297
*Galium brevifolium ssp brevifolium*
*Bozdağ, mayıs 2011* *Endemik*

5998	5998c	5999	5999c	5140	5141

5396	5397d	5398
*Galium odoratum* - Yoğurtotu
*Kazdağları*

3340
*Galium sp*
*Bozdağ haziran 2010*

0882	0883	0884	0886
*Galium sp*
Bornova, nisan 2011

2887c	2890c	2891c	2891d

2892c	2894c	2897d	2898c
*Rubai* Bazıları sarılıcı, alçak çalılar ya da çok yıllık otsular. Yapraklar bir halkada 2-7 adet. Korolla 5 loplu ve tüpü loplarından kısa. Ilıman ve sıcak bölgelerde yayılış gösterir, 30-40 tür içerir. Ülkemizde 5 türü bulunur. Bunlardan R.tinctorium (kökboya, boyacıkökü), geniş yayılışı olan, kökleri yün boyamada kullanılan tırmanıcı bitkilerdir.
*Rubia tenuifolia ssp tenuifolia*
*Bozdağ, haziran 2010*

1449	1450	1451c	1454
*0987*
*İzmir*

0987