|
TESPİHBÖCEKLERİ - ISOPODA Kazım
Çapacı |
||||||
|
Kitaplar |
||||||
|
|
||||||
|
Fotoğrafların
büyük hali için üzerlerine tıklayınız. |
||||||
|
Takım |
Tespihböcekleri
– İsopoda (8 at, 4000 t, Akdeniz’de en az 200
t) Tespihböcekleri
küçük ya da orta büyüklüktedir. En küçükleri 1 mm kadar, en büyükleri (Bathynomus giganteus)
27 cm uzunluktadır. Genel renkleri gri ve kahverengidir; parlak renk
nadirdir. Vücutları sırt-karın yönünde basılmış
ve az çok oval şekillidir. Baş, genellikle göğsün bir, nadiren
iki segmentiyle kaynaşarak küçük bir sefalotoraks meydana getirir. Abdomen
tergitlerinin (sırt tarafındaki
plakaların) yanlarda diken şeklinde sivrilme eğilimleri
vardır. Deriyi örten kitin kutikula, özellikle
karada yaşayanlarda, çok sert bir yapı kazanmıştır. Petek
gözleri yandadır ve sapsızdır. (Cymothoidae
hariç) ayrı eşeylidirler. Erkeklerle dişiler
bazılarında çok belirgin yapısal farklarla birbirlerinden
ayrılırlar. Tespihböceklerinin
çoğu denizde, önemli bir kısmı karada, az bir kısmı
da tatlısularda yaşar, birkaç türü de
parazittir. Hareketleri, yürüme, sürünme ya da yüzme şeklindedir. Karadakiler,
buharlaşmayı önlemek için tostoparlak olabilir (Armadildidum, Oniscus, Armadillum); bazı deniz formları da
tostoparlak olabilirler. |
||||
|
4. Alttakım |
Oniscoidea Pleopotların yalnız
iç kolları ince derili solungaçlar haline gelmiştir; dış
kollar bunların üstlerini örten katı kapaklar oluşturur. Abdomen
segmentleri serbesttir. Telson
son abdomen segmentiyle kaynaşır. Birinci antenler körelmiş ve
başın altına gizlenmiş haldedir. Ağız üyeleri
normal yapılıdır. Uropotlar arka uca
yakın ve genellikle sap şeklindedir. Amfibik
yaşarlar ya da yalnız karada bulunurlar. 1. Fam. Oniscoidae 2. Fam. Trichoniscidae 3.
Fam. Oniscidae =
Tespihböcekleri 4. Fam. Tylidae |
||||
|
3. Fam. |
Oniscidae =
Tespihböcekleri İkinci anten kamçıları
2-3 parçalıdır. Uropotların
dış kolları mızrak şeklindedir. Oniscus
asellus
: Vücudu geniş ve
oval şekillidir. Uzunluğu 12-27 mm’dir. Daha
çok duvarlarda, bodumlarda ve seralarda bulunur. Porcellio
scaber : 12-14 mm’dir. Yarı küre şekline gelebilirler. Bodrumlarda,
ağaç kabukları, taşlar vs altında yaşarlar. Armadillo
officinalis – Tespihböceği
: Vücut uzunca ve yüksek kubbelidir, kendisini tamamen küre haline
getirebilir. Uzunluğu 2 cm kadardır. Armadillidum vulgare : Vücut uzunca ve
kubbelidir. Tamamen küre şeklini alabilir. Uzunluğu 1.5 cm kadardır. Platyarthus : Kördür. Karınca
yuvalarında yaşarlar. Metoponprthus : Abdomen segmentlerinin göğse yakın olanları
dardır. |
||||
|
Armadillo officinalis |
|||||
|
|
7095 |
7115 |
7116 |
7098 |
7132 |
|
|
|||||
|
|
7112 |
7113 |
7122 |
7103 |
7091 |
|
|
|||||
|
|
7158 |
7097 |
7151 |
7124 |
7106 |
Copyright
Kazım Çapacı ©
Fotoğrafların her hakkı saklıdır.
Sitedeki
fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması ve
kullanılması "5846 sayılı Fikir ve Sanat
Eserleri Yasası" na göre suçtur.
İletişim
:
kazim.capaci@ege.edu.tr
Kaynaklar
1. Demirsoy Ali, Yaşamın Temel Kuralları –
Omurgasızlar/Böcekler – Entomoloji – Cilt II / Kısım II, 9.
Baskı, Meteksan Yayınları, Ankara
2006.