TESPİHBÖCEKLERİ - ISOPODA

Kazım Çapacı

Ana Sayfa

Kuşlar-I

Kuşlar-II

Memeliler

Taksonomi

Çiçekler

Kitaplar

Kuşlar Hakkında

Kuş Adları Derlemesi

Kuş Gözlemciler

Türkiye’nin Kuşları

Kazım Çapacı

Türkiye Kuş Pulları

Kızlarım

Böcekler

Birgünsinekleri

Pervaneler

Çekirgeler

Kulağakaçanlar

Peygamberdeveleri

Yarımkanatlılar

Eşkanatlılar

Kınkanatlılar

Zarkanatlılar

Sinirkanatlılar

Pireler

Sinekler

Kelebekler

Güveler

Örümcekler

Kırkayaklar

Yumuşakçalar

Hamamböcekleri

Tespihböcekleri

 

Fotoğrafların büyük hali için üzerlerine tıklayınız.

 

Takım

Tespihböcekleri – İsopoda (8 at, 4000 t, Akdeniz’de en az 200 t)

Tespihböcekleri küçük ya da orta büyüklüktedir. En küçükleri 1 mm kadar, en büyükleri (Bathynomus giganteus) 27 cm uzunluktadır. Genel renkleri gri ve kahverengidir; parlak renk nadirdir. Vücutları sırt-karın yönünde basılmış ve az çok oval şekillidir. Baş, genellikle göğsün bir, nadiren iki segmentiyle kaynaşarak küçük bir sefalotoraks meydana getirir. Abdomen tergitlerinin (sırt tarafındaki plakaların) yanlarda diken şeklinde sivrilme eğilimleri vardır. Deriyi örten kitin kutikula, özellikle karada yaşayanlarda, çok sert bir yapı kazanmıştır. Petek gözleri yandadır ve sapsızdır. (Cymothoidae hariç) ayrı eşeylidirler. Erkeklerle dişiler bazılarında çok belirgin yapısal farklarla birbirlerinden ayrılırlar.

Tespihböceklerinin çoğu denizde, önemli bir kısmı karada, az bir kısmı da tatlısularda yaşar, birkaç türü de parazittir. Hareketleri, yürüme, sürünme ya da yüzme şeklindedir. Karadakiler, buharlaşmayı önlemek için tostoparlak olabilir (Armadildidum, Oniscus, Armadillum); bazı deniz formları da tostoparlak olabilirler.

4. Alttakım

Oniscoidea

Pleopotların yalnız iç kolları ince derili solungaçlar haline gelmiştir; dış kollar bunların üstlerini örten katı kapaklar oluşturur. Abdomen segmentleri serbesttir. Telson son abdomen segmentiyle kaynaşır. Birinci antenler körelmiş ve başın altına gizlenmiş haldedir. Ağız üyeleri normal yapılıdır. Uropotlar arka uca yakın ve genellikle sap şeklindedir. Amfibik yaşarlar ya da yalnız karada bulunurlar.

1. Fam. Oniscoidae

2. Fam. Trichoniscidae

3. Fam. Oniscidae = Tespihböcekleri

4. Fam. Tylidae

3. Fam.

Oniscidae = Tespihböcekleri

İkinci anten kamçıları 2-3 parçalıdır. Uropotların dış kolları mızrak şeklindedir.

Oniscus asellus : Vücudu geniş ve oval şekillidir. Uzunluğu 12-27 mm’dir. Daha çok duvarlarda, bodumlarda ve seralarda bulunur.

Porcellio scaber : 12-14 mm’dir.  Yarı küre şekline gelebilirler. Bodrumlarda, ağaç kabukları, taşlar vs altında yaşarlar.

Armadillo officinalis – Tespihböceği : Vücut uzunca ve yüksek kubbelidir, kendisini tamamen küre haline getirebilir. Uzunluğu 2 cm kadardır.

Armadillidum vulgare : Vücut uzunca ve kubbelidir. Tamamen küre şeklini alabilir. Uzunluğu 1.5 cm kadardır.

Platyarthus : Kördür. Karınca yuvalarında yaşarlar.

Metoponprthus : Abdomen segmentlerinin göğse yakın olanları dardır.

 

 

Armadillo officinalis

 

7095

7115

7116

7098

7132

 

 

 

 

7112

7113

7122

7103

7091

 

 

7158

7097

7151

7124

7106

 

 

Copyright

Kazım Çapacı ©

Fotoğrafların her hakkı saklıdır.

Sitedeki fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması "5846 sayılı Fikir  ve Sanat Eserleri Yasası" na göre suçtur.

İletişim : kazim.capaci@ege.edu.tr

 

Kaynaklar

1.       Demirsoy Ali, Yaşamın Temel Kuralları – Omurgasızlar/Böcekler – Entomoloji – Cilt II / Kısım II, 9. Baskı, Meteksan Yayınları, Ankara 2006.